• E mërkurë / Nov-30 02:37
  • Kontakt

Sjellja në rrugë dhe në institucione publike

Sjellja në rrugë dhe në institucione publike

Në ditët e sotme, është përgjithësisht e vështirë të jesh njeri fillimisht. Një njeri prej mishi e gjaku, që nuk është robot dhe që gabon, ngrihet dhe dorëzohet. Ndonjëherë të krijohet përshtypja se të rinjtë nuk kanë të drejtë të gabojnë dhe se të rinjve nuk u falet asgjë.

Jemi të rrethuar nga kamera, private dhe publike. Ne jemi të monitoruar dhe vëzhguar në dyqan, në rrugë... gjithmonë dhe kudo. Thjesht, çdo gabim ynë i vogël

regjistrohet nga dikush diku dhe mbetet i regjistruar. Dhe ato gabime që kujtojmë janë të vështira për t'u falur. Të rinjtë ndonjëherë bëjnë gjëra marrëzi. Kjo nuk do të thotë se ata janë njerëz të këqij.

Nëse ikni sot nga shkolla, do të jetë dikush që do t'ju fotografojë dhe do t'ia dërgojë foton mamit, babit... Prindërit shohin secilën nga notat tona para fëmijëve të tyre në e-ditar. Dhe nuk ka gjasa që ndonjë dehje e parë të harrohet, sepse dikush me siguri do t'ju regjistrojë mezi dhe do të tallet me ju. Regjistrohet gjithmonë dhe kudo.

Sot të gjithë janë detektivë, hetues dhe gjyqtarë. Gabimet e njerëzve të tjerë ndonjëherë na ushqejnë më shumë sesa fitoret dhe sukseset tona. Dhe ne jemi më të mirët për të gjykuar të rinjtë.

Të rinjtë sot nuk kanë të drejtë të bëjnë gabime, tentativa, budallallëqe. Të paktën kështu thonë ata.

Më herët ishte më e lehtë të kapërcesh debatet dhe ngacmimet, sepse kështu ka ndodhur dhe do të jetë gjithmonë. Por sot çdo problem është i ekzagjeruar dhe të gjitha emocionet janë trefishuar sepse gjithçka është e regjistruar diku. Me gjithë vullnetin e mirë dhe rivendosjen e mendjes, është e vështirë të harrosh ndonjë gabim nëse ka një kujtesë për të në ndonjë rrjet social. Është gjithmonë aty. Dhe një marrëzi mund të na shënojë më shumë sesa nuk e di se çfarë lloj suksesi.

Bota thjesht nuk na lejon të mëkatojmë sot. Përsosmëria kërkohet.

Përgjatë historisë, është vërtetuar se idetë më të mëdha kanë lindur pikërisht kur ideatorët e tyre kanë gabuar.

Të rriturit janë të bindur se të rinjtë sot motivohen nga fakti që kanë në dispozicion internetin dhe shembujt e të tjerëve, mësime, udhëzime për montimin e orendive dhe udhëzime nga mësues të ndryshëm se si të jetohet jeta. Dhe shumë të rritur sot pyesin veten se si të rinjtë mund të bëjnë gabime me gjithë ato këshilla me qëllime të mira. Por të rinjtë e sotëm nuk dinë kur dhe si të fitojnë përvojë. Atyre u mungon kjo.

Pas shumë vitesh arsimimi dhe trajnimi, dëgjojmë rregullisht se si të rinjtë janë të papërgatitur për jetën, se si u mungon kjo përvojë për punën dhe të ardhmen.

Pavarësisht nga të gjitha përfitimet që ata marrin duke mësuar nga shembujt dhe gabimet e njerëzve të tjerë, mënyra më e mirë për të mësuar është nga gabimet tuaja. Këto mësime mbahen mend për një jetë.

Të rinjtë bombardohen me shembuj dhe suksese të të tjerëve. Atyre u imponohen rregullat e sjelljes së disa brezave të tjerë. Ato breza nuk ishin as më të mirë e as më të suksesshëm se sot, edhe ata ishin të veçantë si gjithë të tjerët por sfidat dhe rrethanat ishin të ndryshme. Çdo brez ka diçka të vetin.

Sot, mësimi është më i shpejtë. Ajo që u intereson të rinjve, ata e kujtojnë shpejt. Teknologjitë e reja janë pjesë e tyre dhe nëse lejohen, si çdo brez, do të “ndryshojnë botën”. Për më mirë!

Të rinjtë përballen me sfida të mëdha, ndryshime klimatike, luftëra, varfëri, mungesë uji të pijshëm, konflikte fetare, migrim, papunësi.

Nëse marrin mbështetje, mund të gjejnë zgjidhje të paktën për disa nga problemet e sotme. Me pak tolerancë, solidaritet dhe shumë mirëkuptim do të gjejnë gjuhën e përbashkët dhe zgjidhjet më të mira.

Puna ekipore mund t'i bëjë realitet të gjitha ëndrrat dhe planet e tyre të përbashkëta. Gjithçka që nevojitet është besimi te njëri-tjetri dhe t'i lejoni vetes dhe të tjerëve të drejtën për të bërë gabime.

Понашање на улици и јавним институцијама

Данас је уопштено тешко бити човек пре свега. Човек од крви и меса, који није робот и који греши, устаје па и одустаје. Понекад се стиче утисак да млади уопште немају право на грешку и да се младима ништа не опрашта.

Окружени смо камерама, што приватним што јавним. Надзиру нас и проматрају у трговини, на улици... увек и свуда. Једноставно сваку нашу и најмању грешку неко негде сигурно снима и она остаје забележена. А те грешке којих се сећамо, тешко се и опраштају. Млади понекад раде блесаве ствари. То не значи да су лоши људи.

Ако данас побегнете из школе, наћи ће се неко ко ће вас фотографисати и послати фотографију мами, тати.. Сваку нашу оцену родитељи виде пре своје деце у е-дневнику. А тешко да ће иједно прво пијанство остати заборављено јер неко ће вас сигурно једва снимити и наругати се. Снима се увек и свуда.

Данас су сви детективи, истражитељи и судије. Туђе грешке понекад нас хране више од властитих победа и успеха. А у осуђивању младих смо најбољи.

Право на грешке, покушаје, глупости - млади данас немају. Барем они тако кажу.

Раније се лакше прелазило и преко свађа, задиркивања, јер тога је увек било и биће. Али данас је сваки проблем пренаглашен и све емоције су утростручене јер све је негде забележено. Уз сву добру вољу и ресетовање ума тешко је заборавити било какву грешку ако постоји подсетник на њу на некој друштвеној мрежи. Заувек је ту. И нека глупост нас може обележити више од не знам каквог успеха.

Свет нам једноставно данас не дозвољава грешити. Савршенство се тражи.

Кроз историју је доказано да су највеће идеје настале управо онда када би њихови зачетници погрешили.

Одрасли су уверени да је младима данас подстицај што имају на располагању интернет и туђе примере, туторијале, упутства за слагање намештаја и упутства разних учитеља како живети живот. И многи одрасли се данас чуде

како млади уоште стигну и могу погрешити уз све те добронамерне савете. Али млади данас немају кад и како стећи искуство. То њима недостаје.

Након дугогодишњих школовања и усавршавања редовно чујемо како су млади неспремни за живот, како им недостаје баш то искуство за посао и будућност.

Без обзира на све олакшице које добију учењем преко туђих примера и грешака, ипак се на сопственим грешкама ипак најбоље учи. Те лекције се памте целог живота.

Млади су бомбардовани туђим примерима, успесима. Намећу им се правила понашања неких других генерација. Те генерације нису биле ни боље ни успешније од данашње, биле су такође посебне као и свака друга али су изазови и околности биле другачије. Свака генерација има нешто своје.

Данас се брже учи. Оно што младе занима брзо запамте. Нове технологије су део њих и ако им буде допуштено, као и свака генерација „промениће свет“. Набоље!

Пред младима су велики изазови, климатске промене, ратови, сиромаштво, недостатак питке воде, религијски сукоби, миграције, незапосленост.

Ако добију подршку, могу пронаћи решења барем за неке од проблема данашњице. Уз мрвицу толеранције, солидарности и пуно разумевања пронаћи ће заједнички језик и најбоља решења.

Тимски рад може остварити све њихове заједничке снове и планове. Све што је потребно је веровање једни у друге и дозволити себи и другима право на грешку.